آشکارساز دود یک وسیله الکترونیکی حفاظت از حریق است که به طور خودکار وجود دود را به عنوان نشانه کلیدی آتش سوزی حس می کند و به ساکنان ساختمان هشدار می دهد.
دتکتورهای دود تجاری و صنعتی به عنوان بخشی از سیستم اعلام حریق مرکزی ساختمان، سیگنالی را به تابلوی کنترل اعلام حریق صادر می کنند. طبق قانون همه محل های کار باید دارای سیستم تشخیص دود باشند.




آشکارسازهای دود خانگی یا آلارمهای دود، زنگ صوتی و/یا بصری را به صورت محلی از خود آشکارساز صادر میکنند. آنها می توانند واحدهای منفرد با باتری یا چندین دستگاه متصل به هم (با برق) باشند که توسط باتری ها پشتیبانی می شوند. دومی باید در تمام ساختمان های جدید و پس از بازسازی های اساسی نصب شود.
انواع آشکارساز دود
دو نوع اصلی از آشکارسازهای دود غیرفعال وجود دارد: فوتوالکتریک (اپتیکال) و یونیزاسیون (فرایند فیزیکی). ترکیبی از دو نوع زنگ هشدار (آژیر دود سنسور دوگانه) برای حداکثر محافظت در برابر آتش سوزی سریع و آتش سوزی آهسته توصیه می شود.
آلارم های ترکیبی دود و حرارت نوری و آلارم های ترکیبی دود و مونوکسید کربن نیز موجود است.
یک آشکارساز فوتوالکتریک پراکندگی ناگهانی نور را زمانی که دود وارد محفظه آشکارساز می شود، حس می کند و زنگ هشدار را ایجاد می کند.
آشکارسازهای دود فوتوالکتریک به طور متوسط 15 تا 50 دقیقه سریعتر به آتش در مراحل اولیه و دود شدن آن، قبل از شکستن شعله، از آلارم های یونیزاسیون واکنش نشان می دهند. آنها را می توان در نزدیکی آشپزخانه نصب کرد. برخی از مدل های نوری دوگانه موجود هستند.
آلارمهای دود یونیزه به ذرات ریز دود بسیار حساس هستند و معمولاً 30 تا 90 ثانیه سریعتر به آتشهای شعلهور سریعتر از هشدارهای دود فوتوالکتریک پاسخ میدهند، اما به آتشهای دود نمیشوند. اگر خیلی نزدیک به آشپزخانه یا گاراژ نصب شوند، ممکن است به راحتی راه اندازی شوند.
آلارم های یونیزاسیون مقدار کمی از مواد رادیواکتیو را بین دو صفحه باردار الکتریکی حمل می کنند که باعث یونیزه شدن هوا و ایجاد جریان بین صفحات می شود. هنگامی که دود وارد محفظه می شود، جریان یون ها را مختل می کند و در نتیجه جریان جریان را کاهش می دهد و زنگ هشدار را فعال می کند.
نوع مناسب آشکارساز دود باید نصب شود تا از غیرفعال نشدن آنها جلوگیری شود زیرا گرد و غبار یا تراکم آنها را به طور کاذب از بین می برد. یک آشکارساز مناسبتر، مانند سیستم UV یا مادون قرمز که توسط ذرات فعال نمیشود، باید نصب شود.
آشکارسازهای دود مکشی
همچنین تعداد فزایندهای از آشکارسازهای دود تنفسی (ASD) در بازار وجود دارد - فناوریهای پیشرفتهتر، بسیار حساستر، که تشخیص هشدار اولیه را ارائه میکنند و به عنوان بخشی از حفاظت فعال در برابر آتش استفاده میشوند.
سیستم های ASD با کشیدن هوا از هر اتاق از طریق لوله های کوچک و انعطاف پذیر کار می کنند. سپس هوا مورد تجزیه و تحلیل قرار می گیرد تا حضور ذرات ریز دود در یک فرآیند پیوسته شناسایی شود. آنها به جریان هوای اتاق وابسته نیستند، بنابراین می توانند دود را قبل از اینکه حتی قابل مشاهده باشند، تشخیص دهند.
سیستمهای آسپیراسیون بهطور گسترده در موقعیتهای چالشبرانگیز مانند مناطقی با جریان هوای بالا، جایی که تراکم وجود دارد یا در مکانهایی مانند اتاقهای ارتباطات و کامپیوتر به تشخیص زودهنگام نیاز است، استفاده میشوند و ترجیح داده میشوند.
سیستمهای VESDA (دستگاه تشخیص زودهنگام دود)، با نام تجاری Honeywell، ASDهای پیشرفته مبتنی بر لیزر هستند که هشدار قبل از آتشسوزی را ارائه میدهند. آنها در مناطقی که حساسیت دود بالا و دسترسی آسان مورد نیاز است، مانند اتاق های کامپیوتر، اتاق های سرد و ساختمان های سقف بلند مانند انبارها و کلیساها مفید هستند، زیرا آشکارسازها را می توان در سطوح قابل دسترسی برای اهداف تعمیر و نگهداری قرار داد.
تراز خودکار آشکارسازهای دود پرتو نوری
جدیدترین نوع آشکارساز دود هوشمند، آشکارساز دود پرتو نوری مادون قرمز به کمک لیزر است که در کمتر از یک دقیقه خود تراز می شود. آنها برای محافظت از فضاهای تجاری و عمومی بزرگ مانند تئاترها، مراکز خرید و مراکز ورزشی با نورگیرهای بزرگ، سقف های بلند و یا مشکلات متراکم استفاده می شوند.
برخی از مدل ها را می توان با حداکثر چهار سر آشکارساز در هر سیستم نصب کرد.
اتفاقاً برخی از ردیابهای دود اصلاً آشکارساز دود نیستند، بلکه دستگاههای امنیتی هستند که دوربینهای مخفی را در خود جای دادهاند.
آلارم های حرارتی
هشدارهای حرارتی افزایش دمای ناشی از آتش سوزی را تشخیص می دهند، اگرچه نسبت به دود حساس نیستند. آنها برای استفاده در آشپزخانه، گاراژ یا اتاق غبارآلود مناسب هستند اما نباید تنها وسیله تشخیص آتش باشند.
نصب و نگهداری دتکتور دود
آلارم های برقی باید توسط برقکار یا متخصص نصب نصب شوند.
نصب آلارم های دود خانگی بسیار آسان تر است زیرا نیازی به سیم کشی نیست، اما باید به درستی نصب و نگهداری شوند و مرتباً بررسی شوند.
ردیاب های دود به طور متوسط حدود هشت تا 10 سال عمر می کنند. آشکارسازها باید به طور دورهای، در حالت ایدهآل هفتهای یکبار، بررسی شوند، و باتریها در صورت لزوم، حداقل یک بار در سال، تعویض شوند. یک آشکارساز دود سیمی سخت می تواند 10 سال دوام بیاورد.








